Noortje Peek

Noortje Peek

Noortje Peek is alumna Scandinavië Studies, met als specialisatie de Zweedse taal en cultuur. Zij heeft een brede interesse in (de geschiedenis van) de mens, de natuur en de maatschappij. Sinds 2022 schrijft zij voor Noorderlicht over Scandinavische zaken die haar bezig houden.

Rommel of rijkdom? Cultureel erfgoed op Svalbard

‘One manʼs trash is another manʼs treasure’, of toch niet? Svalbard kent een eeuwenlange geschiedenis van grondstofwinning en daar zijn nog altijd de nodige overblijfselen van te vinden. Veel van de locaties – ook wel sites geheten – met deze oude bouwsels en achtergebleven voorwerpen zijn inmiddels benoemd tot cultureel erfgoed. Maar de vaak vervallen staat van deze sites, die daardoor soms zelfs een milieurisico vormen, heeft er herhaaldelijk toe geleid dat ze door zowel Noren als toeristen eerder als rommel dan als rijkdom worden bestempeld. Is men dit cultureel erfgoed misschien liever kwijt dan rijk?

Hiep, hiep, hoera! De lustrumviering van Nordom

Nordom was jarig en dus vierden wij feest! De vereniging bestond inmiddels alweer een kwart eeuw en daarom werd een lustrumcommissie samengesteld die uiteindelijk maandenlange voorbereidingen zou treffen om de verjaardag van Nordom op gepaste wijze te vieren. Twee redactieleden – een van de organisatoren en een deelnemer van het evenement – blikken terug op deze fantastische dag en nemen je mee achter de schermen van de organisatie.

Van skål tot protocol: drie voorzitters vertellen

Vijfentwintig jaar Nordom betekent ook vijfentwintig jaar bestuursperikelen. En laten er nou net drie (oud-)voorzitters in de redactie zitten! Voor deze lustrumeditie lijkt het Bob (2022-2023), Noortje (2023-2024) en Luca (2024-2025) een mooi moment om gezamenlijk terug te blikken op de afgelopen drie jaar Nordombestuur en -voorzitterschap. Op een frisse zaterdag in maart komen de drie bijeen voor een gezonde portie zelfreflectie.

“Bränn häxan!”: Heksen-vervolgingen in het Noorden

Denk je aan een heks, dan denk je al gauw aan een gemene, oude vrouw met een zwarte punt- muts, die met haar zwarte kat bij een bubbelende ketel staat. Hoewel dat beeld over de jaren gevormd is tot wat het nu is, vindt de onderliggende gedachte erbij zijn oorsprong in een git- zwarte periode van de geschiedenis. Tussen de vijftiende en achttiende eeuw werden duizenden mensen beschuldigd van 'maleficia' (‘kwaaddoenerij’), of in de Noordse landen ook wel van 'trolldom' (‘tovenarij’), termen die tegenwoordig synoniem zijn geworden met ‘hekserij’. Door heel Europa werden duizenden mensen hiervoor vervolgd en vermoord. Maar wie waren deze vermeende ‘heksen’ precies, en waarom werd er ook in Scandinavië massaal op hen gejaagd?

“Ik ben zo trots op wie wij zijn” – Qupanuk Olsen

Het is halverwege september 2024. Ik trek de stoute schoenen aan en stuur een mailtje naar Qupanuk Olsen – beter bekend als Q – van het op sociale media bekende kanaal Q's Greenland, waarop zij sinds begin 2020 allerlei video's plaatst over het leven op Groenland. Ik krijg nog antwoord ook. Er wordt wat heen en weer gemaild, de Zoom-link wordt gedeeld en twee weken later is het op een bewolkte maandagmorgen dan eindelijk zover. Voor deze editie van Noorderlicht heb ik het geluk Groenlands grootste influencer te mogen interviewen.

Noors schoon op het grote doek

Voor Nordom een bestuursjaar doen kan druk zijn, maar het heeft ook zo zijn voordelen. Het gebeurt namelijk niet elke dag dat je door de Noorse ambassade uitgenodigd wordt voor een filmpremière. Medebestuurslid Stefan en ik lieten deze kans dan ook zeker niet aan ons voorbijgaan en brachten op een frisse februariavond een bezoekje aan EYE.

Licht op Lissan: Nordom in veranderende tijden

Noorderlicht is bijna tien jaar geleden opgericht, alhoewel het blad al langer onder andere namen bestond. Het was reden voor de redactie om eens te gaan graven in de geschiedenis van ons blad. We kwamen uit op een van de oudste uitgaven uit ons archief van zo’n twintig jaar geleden. Daarin blikte de redactie van destijds terug op het ontstaan van Nordom met een van de oprichters, de welbekende Lissan Taal-Apelqvist. In die twintig jaar is veel veranderd, dus ging Noorderlicht opnieuw met haar aan tafel zitten.

Cultuur of dierenmishandeling: Griendenjacht op de Faeröer

Zowel binnen als buiten Europa zijn er culturen met controversiële elementen die van buitenaf, of zelfs van binnenuit, volop worden bekritiseerd. Zo ook de griendenjacht op de Faeröer. Voor de een is het weerzinwekkend, voor de ander een cultureel schouwspel. Maar is het daadwerkelijk van groot cultureel belang of is het puur wrede dierenmishandeling?

Storebror ser dig: Zweedse privacy op het web

“Big Brother is watching you.” Zelfs als je het boek van Orwell niet gelezen hebt, doet deze uitspraak wel een belletje rinkelen. In de huidige digitale wereld is er veel discussie over de beschikbaarheid en het gebruik van persoonlijke gegevens op het internet.
In Zweden lijkt dit sociale debat echter lang niet zo levendig als elders.
Maken zij zich dan niet druk over hun online privacy?

Vad fan zeg jij nou?!

Wie een Noordse film of serie kijkt, merkt al snel dat er niet geschroomd wordt om te vloeken en schelden. Ook in het Nederlandse repertoire wordt heel wat af gefoeterd, maar hoe wij ons uiten is anders dan bij onze noorderburen. Ook lijkt schuttingtaal in het noorden iets
gebruikelijker te zijn dan hier.
Hoe zit dat?