Deens

Het verscheepte Deens: IJsland

De drie eilanden op de Noord-Atlantische Oceaan mogen dan wel niet veel gemeen hebben door hun verschillende culturen, volkeren en volkstalen, maar toch was er eeuwenlang iets dat de drie eilanden met elkaar verbond: het Deens. In het algemeen was dit tegen wil en dank. Het succes van het Deens om de harten te veroveren van de Groenlanders, Faeröerders en IJslanders verschilde tamelijk en zeker tegenwoordig begint de afgunst tegenover het Deens in alle drie de voormalige overzeese gebieden te groeien. Dit is echter zeker niet altijd zo geweest; lange tijd nam het Deens een belangrijke plek in het alledaagse leven in. Het was de taal van cultuur, politiek maar vooral die van ontwikkeling. Geen wonder dat op alle drie de eilanden ooit het idee is ontstaan om de volkstaal volledig achter te laten en daarvoor in de plaats het Deens tot nieuwe hoofdtaal te verheffen onder overmoedige Deense ambtenaren en lokale hoge heren. Voor veel van de elites op deze eilanden was het duidelijk dat de eilanden als onderdeel van het Deense koninkrijk maar beter dezelfde taal konden spreken, aangezien ze toch al dezelfde koning dienden en God aanbeden. Toch is dit in geen van de drie gebieden gebeurd en lijkt uiteindelijk de volkstaal, al dan niet na een lange strijd, het te winnen van het Deens. De invloed die het Deens uiteindelijk heeft gehad is echter niet te onderschatten en is blijvend tot de dag van vandaag. In deze driedelige serie zullen alle drie de Noord Atlantische eilanden behandeld worden. Gekeken zal worden naar hoe het Deens verscheept is over de Atlantische Oceaan, hoe het vervolgens ontvangen is door de lokale bevolkingen en of het Deens uiteindelijk écht de kans heeft gekregen om de drie eilanden talig te veroveren. In deze editie wordt gekeken naar het land dat geprobeerd heeft het Deens met klinische precisie weg te poetsen: IJsland.

Dansk er så meget sjovt!* – Mijn ode aan het Deens

Ik durf het bijna niet toe te geven, maar ik ga vreemd… Ja, dat lees je goed, ik ga vreemd. Maar niet op iemand! Nee, ik ga vreemd op het Noors. En nog wel met het lelijke eendje van de Scandinavische taalfamilie: een gek taaltje met keelklanken en een spelling die zo onlogisch is dat de Franse spelling er niks bij lijkt. Dit verhaal gaat over het Deens, mijn nieuwe liefde.

Boudie Bierma: Een leven lang leren

In korte tijd heeft Boudie een plekje veroverd in niet alleen de harten van de huidige studenten Scandinavistiek, maar ook van menig medewerker van de UvA. De lange Friezin is een kwieke aanwezigheid in het P.C. Hoofthuis en velen zullen haar daardoor vergeven dat ze met de snelheid van een Ferrari kan overschakelen naar de karakteristieke Deense keelklanken. Nadat we vorige editie met Henk van der Liet spraken over zijn vertrek, is het nu de tijd om de vrouw aan de tand te voelen die als laatste is aangeschoven.

Afscheidsinterview Henk van der Liet

Wie aan de studie Scandinavistiek denkt, ziet automatisch al de karakteristieke snor (geframed met een rond hoornkleurig brilletje) van Henk van der Liet voor zich. Sinds 1998 zette hij zich in als hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Vierentwintig jaar later, sprak hij zijn laatste woorden in die functie in de universiteitsaula uit. Ter ere van zijn afscheid reisde Noorderlicht naar het Gelderse Almen om met Henk terug te kijken op zijn academische carrière.