Vrouwen

Overname van land en lichaam: spiralen stalen zelfbeschikking

“Het voelde alsof mijn lichaam werd gekoloniseerd,” vertelt Naja Lyberth, slachtoffer van de Deense Spiralkampagnen, in de BBC-documentaire Greenlands Lost Generation. De afgelopen jaren komen er steeds meer gebeurtenissen aan het licht uit de koloniale geschiedenis van Groenland. De gebeurtenissen geven veel weg over de aanwezigheid van Denemarken in Groenland. Het tijdperk van de Deense kolonisatieperiode loopt van 1721 tot 1953. Daarna trad een periode van modernisatie in werking. Opvallend is dat deze periode van modernisatie juist het meest geassocieerd wordt met de Deense overheersing in tegenstelling tot de daadwerkelijke kolonisatieperiode. Van 1953 tot 1979 had Groenland de status van een ambt binnen het Deense koninkrijk. In 1979 verwierf Groenland zelfbeschikking met gedeelde autonomie. Groenland kreeg volledig zelfbestuur in 2009, maar het bemachtigen van complete onafhankelijkheid blijft een voortdurend proces. Zo is de Deense aanwezigheid voor veel Groenlanders nog steeds merkbaar, bijvoorbeeld in het door Denemarken gedomineerde internationale beleid. De Deense overheersing heeft voornamelijk haar sporen achtergelaten in de vorm van nationale trauma’s die de Groenlander direct raken. Zoals de spiraalcampagne: het onvrijwillige anticonceptieprogramma gearrangeerd door de Deense overheid, dat meer dan vierduizend meisjes en vrouwen trof, waarvan de consequenties zich nog steeds voortzetten. Deze zaak is een enorme zwarte bladzijde in de gezamenlijke geschiedenis van Groenland en Denemarken.