Misschien wel de eerste Zweedse traditie waar ik van hoorde — naast het eten van gehaktballen in een IKEA-filiaal — was Lucia. Proberend niet om te komen van het lachen schaterde mijn Engelsdocent van de middelbare school tijdens een les in december over een gek fenomeen dat zich op dat moment voordeed in Zweden. Men zocht daarbij het mooiste meisje van het dorp, plaatste kaarsen op haar hoofd en ging vervolgens kerstliedjes om haar heen zingen. Mijn docent vond het dan vooral leuk om filmpjes op te zoeken waarbij het niet helemaal goed ging en het haar van het meisje, Lucia genoemd, er niet ongeschonden vanaf kwam. Voor de meesten in het klaslokaal zal het de enige keer zijn geweest dat ze over Lucia na zouden denken, maar voor mij heeft het altijd een plekje in mijn hart ingenomen.
Na het behalen van mijn bachelordiploma’s in Scandinavië studies en Muziekwetenschap, ben ik in Örebro terecht gekomen voor een master Muziekwetenschap. Hier ben ik het verenigings-leven ingedoken…
Vijfentwintig jaar Nordom betekent ook vijfentwintig jaar bestuursperikelen. En laten er nou net drie (oud-)voorzitters in de redactie zitten! Voor deze lustrumeditie lijkt het Bob (2022-2023), Noortje (2023-2024) en Luca (2024-2025) een mooi moment om gezamenlijk terug te blikken op de afgelopen drie jaar Nordombestuur en -voorzitterschap. Op een frisse zaterdag in maart komen de drie bijeen voor een gezonde portie zelfreflectie.
Voor vrijwel elke scandinavist is het een belangrijk moment: De uitwisseling. Ter ere van het vijfentwintig jarige bestaan van de studievereniging heeft de redactie een rondvraag gedaan bij (oud-)leden. Wat waren hun mooiste herinneringen aan hun uitwisseling?
Vorig jaar augustus meldde ik mij, zonder goede reden, aan voor de minor Zweeds. Het enige dat ik wist was: ik wil in het buitenland studeren en een nieuwe taal leren. Mijn kennis van Zweeds – en de andere Scandinavische talen, als ik heel eerlijk ben – ging niet veel verder dan de naam van de IKEA-kast in mijn woonkamer. Toch heb ik het Zweeds altijd al een heel aanlokkelijke taal gevonden, misschien juist omdat het zo mysterieus was: terughoudend, noordelijk volk, maar toch met zo’n temperamentvolle manier van spreken. Buiten een tripje naar Denemarken in een ver verleden, was ik bovendien nog nooit in Scandinavië geweest. Om kort te gaan: ik had geen idee wat ik moest verwachten.
Op een zonnige middag in de botanische tuinen van Lund tijdens mijn uitwisseling werd mijn blik gevangen door een zwierig gebeuren. Een klein groepje jonge mensen, wit gekleed, dansend in een cirkel. Voor mij was het duidelijk herkenbaar zijnde een Zweedse volksdans. Dat beeld is me bijgebleven en heeft me eigenlijk nooit losgelaten. Het was een moment van realisatie dat volkscultuur niet stoffig is en dat er wel meer mensen een overlange afspeellijst hebben met polska's. Twee jaar later, toen ik vertrok naar IJsland, had ik met ijzeren zekerheid vastgesteld dat ik lid van een vereniging móést worden, welke dan ook, om een sociaal leven met IJslanders op te kunnen bouwen. Als eerst schoot toen weer die herinnering uit de botanische tuinen in Lund voorbij: volksdans. Dit is het verhaal van mijn aanraking met de Noordse volksdans maar vooral ook een verhaal over de dromen van een kleine groep enthousiastelingen.
Vandaag de dag past Noorwegen goed thuis in het rijtje dat onder andere bestaat uit: Venetië, Mallorca en Dubrovnik. De gemene deler? Massatoerisme. Luxe cruises langs Vestlandet, Noorderlichttoerisme en de 'Disneyficatie' van binnensteden; de afgelopen jaren is de toerist in Noorwegen – van Kristiansand tot Tromsø – niet meer weg te denken. Vijftig jaar geleden was dit wel anders.
Op 10 juni 2024 vertrok ik om 5 uur ’s ochtends vanuit mijn kamer in Uppsala richting de boot naar Gotland. Ik twijfelde even of het vroege opstaan het waard was, maar zodra ik het eiland in de verte zag verschijnen, herinnerde ik mij weer dat Gotland het altijd waard is. Alle nostalgie en herinneringen kwamen weer naar boven toen ik het eiland opstapte en ik besefte dat deze plek ervoor heeft gezorgd dat ik Scandinavië studies ben gaan studeren. En dan te bedenken dat dit allemaal begon met een bezoek aan IKEA door mijn opa en oma 44 jaar geleden... In dit artikel neem ik jullie graag mee op rondreis door Gotland. Van stad tot ruige natuur; van de prehistorie tot de moderne tijd; en van een kruipende dreumes tot jongvolwassen vrouw: ik hoop dat je tijdens het lezen van deze ode aan Gotland een hint van de magie van het eiland in de Oostzee meekrijgt.
Het is halverwege september 2024. Ik trek de stoute schoenen aan en stuur een mailtje naar Qupanuk Olsen – beter bekend als Q – van het op sociale media bekende kanaal Q's Greenland, waarop zij sinds begin 2020 allerlei video's plaatst over het leven op Groenland. Ik krijg nog antwoord ook. Er wordt wat heen en weer gemaild, de Zoom-link wordt gedeeld en twee weken later is het op een bewolkte maandagmorgen dan eindelijk zover. Voor deze editie van Noorderlicht heb ik het geluk Groenlands grootste influencer te mogen interviewen.
Voor Nordom een bestuursjaar doen kan druk zijn, maar het heeft ook zo zijn voordelen. Het gebeurt namelijk niet elke dag dat je door de Noorse ambassade uitgenodigd wordt voor een filmpremière. Medebestuurslid Stefan en ik lieten deze kans dan ook zeker niet aan ons voorbijgaan en brachten op een frisse februariavond een bezoekje aan EYE.
Ik durf het bijna niet toe te geven, maar ik ga vreemd… Ja, dat lees je goed, ik ga vreemd. Maar niet op iemand! Nee, ik ga vreemd op het Noors. En nog wel met het lelijke eendje van de Scandinavische taalfamilie: een gek taaltje met keelklanken en een spelling die zo onlogisch is dat de Franse spelling er niks bij lijkt. Dit verhaal gaat over het Deens, mijn nieuwe liefde.
