En nasjon i sjakk – Johan Høst, 2022 | Bob
In dit boek staat de ontvoering van de Noorse premier centraal. Na een mysterieuze verdwijning tijdens een weekendje skiën, zit hij nu met een bom om zijn nek gevangen in een glazen huis, midden op Eidsvolls Plass voor het parlementsgebouw. Binnen in het parlement is via een videoverbinding de top van de Noorse politiek door de dader uitgedaagd een potje met hem te schaken.
Elk stuk staat symbool voor iemand uit de top van de samenleving. Van bankiers tot politici: hoe waardevoller het schaakstuk, hoe hoger de persoon in de Noorse samenleving zou staan. Slaat de terrorist een stuk, dan moet die persoon dat met het leven bekopen. Eén probleem: niemand weet welk stuk welk persoon is. Het is alleen bekend dat de koning symbool staat voor de minister-president.
Terwijl de schaakklok doortikt, moet rechercheur Anton Block, belast met de zaak, alles tegelijk doen: de dader opsporen, uitzoeken wie de andere personen op het schaakbord zijn en hen beschermen voor die mysterieuze terrorist met een passie voor mindgames.
En nasjon i sjakk is een boek waarin werkelijk alles later een rol gaat spelen. Als de schaakpartij op haar einde loopt komt de plottwist, alles wat je dacht te weten blijkt tegenovergesteld. Niet alleen de terrorist van
het boek houdt van mindgames, de schrijver des te meer.
Wie mij een beetje kent, weet dat ik Scandinavische Deckare (Krimis) vaak goed kan waarderen. Een jaartje geleden was ik onderweg vanuit Stockholm naar Nederland met overstap op Oslo en was ik vergeten leesvoer voor onderweg mee te nemen. Zodoende besloot ik een korte stop bij de boekhandel op Gardermoen te maken. De dame van de boekhandel raadde mij Johan Høsts debuutboek aan. Het bleek een schot in de roos! Ik was nog niet eens in Zeeland toen ik het boek al uit had. Een echte aanrader voor de krimi-liefhebber! Het boek is uitgebracht in het Noors en vertaald verkrijgbaar in het Deens en Zweeds.
Einde Verhaal – Sander Kollaard, 2025 | Kari
Einde verhaal − geschreven door Libris Literatuurprijs-winnaar Sander Kollaard − doet verslag van de ervaringen van een sceptische engel genaamd Astoreth, die ter aarde stort wanneer het laatste hoofdstuk van Gods plan aanbreekt. Eenmaal op aarde beland (in Amsterdam om precies te zijn), merkt Astoreth direct dat ook hier de Eind Tijd is ingegaan. Tijd is vloeibaar geworden,
er bestaat geen chronologie meer en de wereld wordt overspoeld met onverklaarbare verschijnselen. Omringd door ondoorgrondelijke fenomenen vormt zich een groep individuen, bestaande uit verschillende personages, waaronder Astoreth. Wanneer Amsterdam onder water komt te staan, besluiten de door het lot verbondenen naar Zweden te trekken. Onderweg naar hun toevluchtsoord komt het gezelschap voor allerlei obstakels te staan en probeert het koste wat kost wat er nog over is van de menselijke solidariteit in een schijnbare laatste fase van de wereld te waarborgen.
We lezen de roman vanuit het perspectief van Astoreth, die langzaam van een engel in een mens verandert en zijn verhaal opschrijft als een poging om orde te scheppen in de complete chaos die de Eind Tijd gecreëerd heeft. Hij reconstrueert zorgvuldig de reis naar Zweden en schrijft ieder personage een mooie en gedetailleerde geschiedenis toe.
Dit alles speelt zich af tegen het prachtige Scandinavische landschap en het ogenschijnlijk bizarre verhaal blijkt herkenbaarder dan verwacht, vanwege de duidelijke link die er gelegd wordt met de klimaatcrisis waar wij vandaag de dag mee kampen. Daarnaast vereeuwigt Kollaard de kleine vergankelijkheden van het leven. Zijn woorden emotioneren en reiken de lezer tevens filosofische vraagstukken aan om rustig te beschouwen. Dat terwijl hij je op het hart drukt dat de Tijd dringt.
De kraanvogels vliegen naar het zuiden – Lisa Ridzén, 2024 | Kyra
In De kraanvogels vliegen naar het zuiden (Tranorna flyger söderut) lees je over de laatste zomer van de 89-jarige Bo. Wonend in het noorden van Zweden, verdwijnt de laatste sneeuw
pas in mei. Boʼs vrouw is dementerend en woont in een verzorgingshuis, dus woont Bo alleen met zijn hond Sixten, waar hij veel van houdt en wat zijn enige houvast is. Hij is dan ook boos op zijn zoon Hans, die Sixten bij hem weg wil halen.
Door het boek heen leer je over het leven van Bo, over zijn liefde voor zijn vrouw, over de relatie met zijn zoon die niet altijd even soepel verloopt en over het leven in het hoge noorden. Bovenal is het een verhaal over ouder worden en je zeggenschap verliezen. Het boek zet je aan het denken; je begrijpt dat Boʼs verzorgers en zoon het beste voor hem willen en zich zorgen maken over hem, maar je begrijpt ook dat hun aanpak niet altijd het beste is voor Bo. Naarmate je meer over hem leert, zal je gaan houden van Bo en is de kans klein dat je het droog kan houden.
Auteur Lisa Ridzén heeft met dit boek een prachtig debuut geschreven, dat ik aan iedereen zou willen aanraden.
Hāfu – Erik Masao Eriksson, 2024 | Rick
De titel doet misschien vermoeden dat Hāfu allesbehalve met Scandinavië te maken heeft: het is immers een Japans woord. Niets is minder waar; het geeft juist een van de meest doorpakkende beschrijvingen van de Zweedse samenleving en cultuur. Het boek behandelt culturele verschillen, bi-cultureel opgevoed worden en de effecten hiervan op iemands zelfbegrip: wat betekent het eigenlijk om je Zweeds of Japans te voelen?
Emil is wat men in Japan een ‘hāfu’ noemt: half-Japans en half-Zweeds. Al zijn hele leven is hij zoekende naar waar het Japanse ophoudt en het Zweedse begint, zoekende naar het begrip van deze zogenaamde helften. Hij werd geconfronteerd met zijn halfheid, zowel in het dagelijks leven in Japan waar hij opgegroeid is, als gedurende de zomers in Zweden. Nergens paste hij
volledig tussen. Uiteindelijk lijkt hij besloten te hebben om te kiezen voor één helft: al ruim dertig jaar heeft Emil geen voet op Zweedse bodem gezet en een familieleven opgebouwd in Japan. Toch roept iets hem nu terug naar het geboorteland van zijn moeder. De plotselinge en spoorloze verdwijning van de wispelturige Hanna, die hij had leren kennen tijdens zijn uitwisseling naar Zweden, houdt hem nog jaren na de gebeurtenis bezig. Emil begint zijn gedachten en herinneringen over deze periode op te schrijven, in de hoop de mysterieuze verdwijning en zichzelf beter te begrijpen.
Hāfu is een boek over mellanförskap, of vrij vertaald ‘tussenschap’. Emil valt overal net buiten de boot: fysiek, mentaal en talig. Het bestaan tussen het Oosten en het Westen. Tussen een losse, feministische Zweedse moeder en een traditionele, ingetogen Japanse vader. Tussen het academische en het literaire. Erik Masao Eriksson weet goed
deze thematiek op alle vlakken door te voeren en om de lezer zelf mee te nemen in het gevoel van ‘half’-zijn dat volgens Emil zijn leven kenmerkt.
Naar mijn mening is dit een van de meest pakkende boeken die de afgelopen jaren in Zweden is uitgekomen. Alles in het boek staat in dienst van het verhaal en het thema van dubbelzinnigheid en buitenbenigheid, die wij mogen ervaren door de ogen van een van de meest zachte en doordachte hoofdpersonen waar ik ooit over heb gelezen. Voor wie een beetje houdt van zijn wereld bevragen, is dit boek zeker een aanrader.
Geschreven door
